نشگاه آزاد اسلامی یزد به روش متر مربع زیر بنا با مبلغ و مدت مندرج در پیمان به اتمام نمی رسد.
بدون اتخاذ تمهیدات لازم، قراردادهای عمرانی دانشگاه آزاد اسلامی یزد به روش متر مربع زیر بنا محقق نخواهد شد.
?-?- استفاده کنندگان
با عنایت به اینکه قراردادهای متر مربع زیر بنا بصورت گسترده ای در کشور مورد استفاده قرار می گیرد نتایج تحقیق حاضر می تواند مورد استفاده دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد ، کلیه واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی، ادارات دولتی، وسایر موسسات قرار گیرد.
?-?- جنبه نوع آوری تحقیق
با توجه به اینکه این تحقیق با هدف بررسی عوامل تحقق قراردادهای عمرانی دانشگاه آزاد اسلامی یزد با استفاده از تحلیل SWOT و ارائه راهبرد های ST,SO,WT,WO برای تقویت مزیتها ورفع محدودیتها در قراردادهای متر مربع زیر بنا برای اولین بار انجام می پذیرد لذا کاری نو و جدید خواهد بود.
?-?- روش تحقیق:
تحقیق حاضر از جهت هدف از توع کاربردی واز جهت روش تحقیق از نوع میدانی پیمایشی می باشد بدین صورت که ابتدا با تکیه بر اطلاعات بدست آمده از مطالعات کتابخانه ای وادبیات نظری موجود واسناد و بخشنامه ها و مکاتبات قراردادهای گذشته، اطلاعات خام از وضعیت قراردادهای عمرانی دانشگاه آزاد اسلامی یزد که به روش متر مربع زیر بنا منعقد شده بود، بر اساس نظر کارفرمایان ، پیمانکاران وناظرین آن قراردادها بدست آمد. پژوهش میدانی در قالب تلفیقی از مصاحبه ، پرسشنامه نیمه باز بی نام محقق ساخته انجام شد. سوالات پنج گزینه ای بر اساس طیف لیکرت طراحی شده و جهت روایی در اختیار صاحبنظران و اساتید دانشگاه قرار گرفته و مود تائید قرار گرفت و جهت تعیین پایایی آن از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شدکه باتوجه به اینکه مقدار آلفای کرونباخ 759/بدست آمد پرسشنامه پایایی لازم را جهت ادامه تحقیق دارد. لازم بذکر است کل جامعه آماری 23 نفر بودند که از همه آنها مصاحبه انجام شد و پرسشنامه در اختیار آنها قرار گرفت وبا توجه به اینکه از کل جامعه آماری جهت تحقیق استفاده شد لذا هرگونه تغییری در پاسخها معنی دار بود. در مرحله مصاحبه وپرسشنامه کلیه نقاط ضعف و قوت وفرصتها و تهدیدها که نظر بیش از 50درصد جامعه آماری بود مورد شناسایی قرار گرفت و پس از آن ماتریس ارزیابی عوامل داخلی وخارجی بر اساس این نقاط ضعف و قوت و تهدید و فرصت تهیه و مجددا در اختیار کل جامعه آماری قرار گرفت تا وزن هر عامل مشخص گردد از افراد خواسته شد تا به هر عامل وزنی از 0تا 100بنا به اهمیت عامل اختصاص دهند سپس میانگین هر عامل مشخص گردید و سپس وزنها نرمالیزه شد تا مجموع وزنها در ماتریس عوامل داخلی و ماتریس عوامل خارجی عدد یک شود .همچنین از افراد خواسته شد تا برای هر عامل در ماتریس عوامل داخلی برای نقاط ضعف عدد یک بعنوان خیلی ضعیف یا عدد 2بعنوان ضعیف امتیازی اختصاص دهند و به نقاط قوت عدد 3بعنوان عامل قوی یا عدد 4بعنوان عامل خیلی قوی امتیازی اختصاص دهند. همچنین از افراد خواسته شد تا برای هر عامل در ماتریس عوامل خارجی یک امتیاز بین 1تا 4 برحسب میزان تطابق قراردادها با فرصتها و تهدیدها اختصاص دهند عدد 4 بعنوان فرصت طلایی (واکنش بسیار عالی) و عدد 3 فرصت قابل اعتنا ( واکنش خوب )و عدد 2 تهدید قابل اعتنا ( واکنش بد ومنفی) وعدد 1تهدید جدی (واکنش خیلی بد ) اختصاص دهند. سپس امتیاز هایی که دارای فراوانی بیشتری بود بعنوان امتیاز هر عامل مشخص گردید از ضرب امتیاز در وزن هرعامل امتیاز وزن دار هرعامل وسپس امتیاز های موزون عوامل جمع زده شد تا نمره نهایی هر ماتریس مشخص گردد. وبر اساس نمره نهایی، وضعیت قراردادهای عمرانی دانشگاه آزاد اسلامی یزد مشخص گردید ودر نهایت آنالیز SWOTپیاده سازی گردید.
?-??- تعریف
تحلیلswot: روش تجزیه و تحلیل swotمدل تحلیلی مختصر و مفیدی است که به شکل نظام یافته هر یک ازعوامل قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهدیدها راشناسایی کرده و استراتژی‌های متناسب به موقعیت کنونی حرفه مورد بررسی را منعکس می‌سازد.
قرارداد: رابطه‌ای است حقوقی بین پیمانکار وکارفرما که منشاء تعهد و التزام برای طرفین می‌باشد. لازم به ذکر است قرارداد یک امر توافقی است و درصورتی‌که باقوانین کشور مغایرت نداشته باشد به هرشکلی می‌تواند منعقد شود، ولی درمورد طرح‌های عمرانی که که اعتبار آنها از منابع عمومی تأمین می‌گردد، لزوماً این امر می‌بایست در چارچوب ضوابط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور انجام پذیرد ولی چون این چارچوب مدون و تعریف شده است معمولاً درمورد سایر قراردادها نیز که اعتبارات آنها غیر از محل طرح‌های عمرانی است با اندک تغییرات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
فصل دوم
مروری بر تحقیقات انجام شده و نتایج حاصله
?-?- پیشینه تحقیق
اولین بخشنامه در خصوص روش پرداخت به شیوه سرجمع تحت عنوان دستورالعمل انعقادپیمان با نرخ متر مربع زیربنا (2000) در تاریخ 20/5/1375 برای انعقاد پیمان های ساختمان هایی که سطح زیربنای آناه حداکثر 2000 متر مربع بود به دستگاه هایی اجرایی ابلاغ گردید. پس از آن بخشنامه 10000 در مورخ 24/8/1385 برای ساختمان هایی با زیر بنای 10000 متر مربع ابلاغ و بخشنامه قبلی مبلغی گردید بخشنامه سرجمع با موضوع انعقاد پیمان اجرای کارهای ساختمانی به صورت سرجمع از تاریخ 24/2/1389 به منظور تکیمل و پوشش عیوب دستورالعمل های قبلی لازم الاجرا شد. این قرارداد با وجود دارا بودن نقاط قوتی همچون پادار بودن اعتبار هزینه کار، وجود اطلاعات دقیق نقشه، مشخصات و مصالح مورد استفاده مشخص بودن مبلغ نهایی پروژه ، به حداقل رسیدن زمان تهیه و رسیدگی صورت وضعیت و قابلیت استفاده در قراردادهای مختلفی مثل EPC و طرح و ساخت دارای نقاط ضعف و کاستی هایی چون نیاز به برآورد دقیق، افزایش مبلغ پیشنهادی پیمانکار، ناچیز بودن سقف خسارات دیرکرد می‌باشد دستورالعمل انعقاد پیمان به صورت سرجمع در تاریخ 4/2/89 به منظور استفاده در قراردادها دستگاه های اجرایی و پوشش نقاط ضعف و رفع کاستی های بخش نامه های قبلی ابلاغ گردید ولی با این وجود هنوز موارد متعددی وجود دارد که می‌تواند مورد ادعای طرفین قرار گیرد (کماسی، قنائی، 1392) نحوه اجرای بخشنامه سرجمع به اینصورت است که در ابتدا بر اساس نقشه های اولیه، برآورد دقیقی از کار انجام می‌شود و با توجه به برآورد نهایی و فعالیت های اجرایی، ساختار شکستی برای پروژه مشخص و با توجه به نسبت ساختار شکست به برآورد اولیه، صورت وضعیت ها پرداخت می شود (منصوری، محسن،1392)
با نظر به اجباری بودن بخشنامه شماره 6405/100 مورخ 4/2/1389 معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با موضوع انعقاد پیمان اجرای کارهای ساختمانی به صورت سرجمع، امروزه حجم قابل توجهی از قراردادهای پروژه های عمرانی کشور بصورت پیمان سرجمع منعقد می گردد که با توجه به مقطوع بودن نرخ این گونه قراردادها، برآورد دقیق و بروز رسانی متناسب نرخ آن برای دوره اجرا نقش سرنوشت سازی در موفقیت و شکست این پروژه ها خواهد داشت. با توجه به گرانی های بی رویه و غیر قابل پیش بینی اخیر وبا نظر به مقطوع بودن نرخ این گونه پیمانها و عدم بروزرسانی مناسب نرخ و عدم تعلق تعدیل و مابه التفاوت متناسب به آنها در دوره اجراء بسیاری از این پروژه ها در وضعیت شکست، تعلیق و ماده 46 قرار گرفته اند (دیندار، سایه بانی، امیری، 1393) با توجه به اینکه بسیاری از پروژه ها با روش پرداخت بر اساس فهرست بها به دلیل جوابگو نبودن تعدیل آحاد بها در پی تورم و بی سابقه و گرانی های اخیر در وضعیت شکست گرفته اند وضعیت پروژه هایی باپیمان سرجمع بسیار اسفناکتر می‌باشد که این امر خود یکی از اساسی ترین علل شکست این گونه پروژه ها می باشد. (دیندار، سایه بانی، امیری، 1393)
10 اولویت اول که باعث تأخیر در پروژه های عمرانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، شده اند به این ترتیب می باشند:
1- عدم توانایی مالی پیمانکار
2- بکارگیری اجناس نامرغوب بومی جهت استفاده در پروژه
3- بروز حوادث ناشی از عدم رعایت نکات ایمنی
4- عدم بکارگیری سیستم مکانیزه در تعیین موجودی انبار و تحویل تجهیزات
5- حوادث قهریه مانند سیل و طوفان و زلزله
6- عدم توانایی فنی ناظرها
7- تعلل در تهیه و ارائه ی صورت وضعیت کارهای خاتمه یافته توسط پیمانکار
8- عدم پرداخت واقعی دستمزد نیروهای فنی توسط کارفرما و یا مشاور
9- توقف پروژه توسط نهادها و سازمانها
10- عدم ابلاغ به موقع بخشنامه ها و دستورالعملهای مورد نیاز. (واحدی نژاد،حمید، 1392)

  • 3